ΑΛΕΞΙΠΤΩΤΟ

Ομπρελοειδής κατασκευή, από μεταξωτό ή συνθετικό ύφασμα, που επιβραδύνει την πτώση ατόμων ή αντικειμένων μέσα στην ατμόσφαιρα. Το αλεξίπτωτο χρησιμοποιείται για πτώσεις στρατιωτών από αεροπλάνα ή για ρίψεις εφοδίων, ακόμα, για διασώσεις χειριστών αεροσκαφών αλλά και για να επιβραδυνθεί η κίνηση διαστημικών οχημάτων ή τμημάτων τους που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα.

Ιστορία. Πιστεύεται πως πρώτοι εμπνεύστηκαν την κατασκευή αλεξιπτώτου οι Κινέζοι, που το χρησιμοποιούσαν σε ακροβατικές επιδείξεις. Στην Ευρώπη το πρώτο αλεξίπτωτο κατασκεύασε ο Ντα Βίντσι το 1500 μ.Χ., χωρίς όμως να προλάβει να το τελειοποιήσει. Αργότερα τέτοιες κατασκευές έκαναν ο Βενάντζιο, ο Άγγλος Μάστιν, οι Γάλλοι Μογγολφιέρος, οι Λένορμαν και Μπλανσάρ. Αλλά το αλεξίπτωτο τελειοποίησε ο Γκαρνερέν το 1797 στο Παρίσι. Η χρησιμότητά του φάνηκε όταν άρχισαν ν' αναπτύσσονται οι αεροπορικές συγκοινωνίες.

Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, πρώτοι οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν το αλεξίπτωτο, ως μέσο διάσωσης των πιλότων και χειριστών, σε στιγμή βλάβης του αεροσκάφους. Αργότερα το χρησιμοποίησαν και οι Σύμμαχοι. Πολλά εργοστάσια αλεξιπτώτων έγιναν στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη.

Στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, διακρίθηκαν οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές. Στη μάχη της Κρήτης, πήρε μέρος επίλεκτο σώμα Γερμανών αλεξιπτωτιστών. Επίσης περίφημοι αλεξιπτωτιστές ήταν οι Άγγλοι κομάντος.

Κατασκευή. Το αλεξίπτωτο αποτελείται: α) από το θόλο, κατασκευασμένο με μεταξωτό ύφασμα ή δυνατό νάιλον και έχει σχήμα πλατυσμένου ημισφαιρίου. Κατά την πτώση, ο θόλος ανοίγει, γεμίζει αέρα και το πέσιμο χάνει την ορμή του. β) Τα σχοινιά αναρτήσεως, χρυσά ή νάιλον, είναι μεγάλης αντοχής. Ξεκινούν από την τρύπα της κορυφής του θόλου και καταλήγουν στις πλάτες του αλεξιπτωτιστή. γ) Τη σαγή, που αποτελείται από ζώνες προσαρμοσμένες σε άλλη ειδική πλατιά ζώνη, που κλείνει μπροστά στο στήθος, έτσι ώστε ο αλεξιπτωτιστής να μπορεί να απαλλαγεί εύκολα, στην προσγείωση, από το αλεξίπτωτο.

Χρήσεις. Τ' αλεξίπτωτα διακρίνονται σε δυο είδη: α) στα αλεξίπτωτα προσωπικού, χειριστών και στρατιωτών και β) στα αλεξίπτωτα ρίψεως πολεμοφοδίων. Στο στρατό εκπαιδεύονται ειδικά σώματα επιδρομέων και σαμποτέρ αλεξιπτωτιστών, ώστε να πέφτουν πίσω από τις εχθρικές γραμμές και να προκαλούν δολιοφθορές. Ακόμα υπάρχει και η κατηγορία των αλεξιπτώτων που χρησιμεύουν σαν στόχοι εκπαιδεύσεως και βολής του αντιαεροπορικού πυροβολικού. Ακόμη, πολλοί άνθρωποι, σε αποκλεισμένες περιοχές από χιόνια ή από σεισμούς, σώθηκαν από τη ρίψη τροφίμων και φαρμάκων με αλεξίπτωτα.

Τις τελευταίες δεκαετίες ωστόσο, εκτός από τις παραπάνω χρήσεις, το αλεξίπτωτο γνωρίζει ευρύτατη διάδοση και στο πλαίσιο του αθλητικού αλεξιπτωτισμού. Οι πτώσεις στον αθλητικό αλεξιπτωτισμό μπορεί να είναι ατομικές ή ομαδικές και διακρίνονται σε: α) ακριβείας, όταν το σημείο πτώσης είναι συγκεκριμένο και β) ακροβατικές, με ατομικές φιγούρες στον αέρα ή ομαδικούς σχηματισμούς. Στα νέα αγωνίσματα με αλεξίπτωτο περιλαμβάνονται αρκετοί πρωτότυποι σχηματισμοί, όπως η ανύψωση αλεξίπτωτου με τη βοήθεια κινούμενου οχήματος ή εξωλέμβιου (κρις-κραφτ) και το "παρά-σκι" (ρaragliding-ski), το οποίο αποτελεί συνδυασμό γιγαντιαίου σλάλομ και πτώσης ακριβείας σε ορεινές χιονισμένες περιοχές.

Το αλεξίπτωτο που χρησιμοποιείται στον αθλητικό αλεξιπτωτισμό είναι συνήθως το ολισθαίνον, κυρίως επειδή έχει τη δυνατότητα να ολισθαίνει και να στρέφεται ταχύτατα. Ακόμα, έχει τη δυνατότητα πτώσης από μέσα ύψη και απότομες κορυφές.