ΜΟΛΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η βαθμιαία ρύπανση και υποβάθμιση του περιβάλλοντος, που προέρχεται από τη δραστηριότητα του ανθρώπου και κυρίως από τη βιομηχανική ανάπτυξη της εποχής μας.

Όλοι οι οργανισμοί δέχονται την επίδραση του περιβάλλοντος και των άλλων όντων και με τη σειρά τους επιδρούν πάνω τους, έτσι ώστε να δημιουργείται μια ενότητα σχέσεων που χαρακτηρίζεται από τη δυναμική ισορροπία, που τη διέπει. Κάτω από φυσιολογικές συνθήκες η ισορροπία αυτή δε διαταράσσεται και η φύση μένει ανεπηρέαστη από τις λειτουργικές δραστηριότητες των ζώων και των φυτών. Τα φυτά με τη φωτοσύνθεση σχηματίζουν οργανικές ουσίες, τρώγονται από τα φυτοφάγα ζώα και αυτά με τη σειρά τους από τα σαρκοφάγα, σε μιαν αλληλουχία που ονομάζεται τροφική αλυσίδα. Ο θάνατος των σαρκοφάγων επιστρέφει στο έδαφος τις ουσίες που περιέχουν και με ανόργανη πια μορφή απορροφούνται από τις φυτικές ρίζες για να ξαναρχίσει ο κύκλος της ζωής. Είναι λοιπόν ευνόητο ότι η διατήρηση ενός είδους εξαρτάται από τη διατήρηση των άλλων, γιατί κανένας οργανισμός δεν μπορεί να ζήσει μόνος του. Αν καταστρέψουμε το βιότοπο, δηλ. το χώρο που ζει ένα είδος, αυτόματα θα καταστρέψουμε και το ίδιο το είδος, αφού δε θα βρίσκει τροφή. Π.χ. η απελευθέρωση αερίων που προκαλούν σοβαρές βλάβες στα φυτά (όπως το διοξείδιο του θείου) σημαίνει αντίστοιχη βλάβη των ζώων που εξαρτώνται απ' αυτά.

Πολλά από τα δυσάρεστα αυτά αποτελέσματα έχει προκαλέσει ο άνθρωπος από τότε που εμφανίστηκε και ιδιαίτερα από τότε που ανέπτυξε τη βιομηχανία.

Στην αρχή της ζωής του δεν είχε μολύνει το περιβάλλον του, γιατί ζούσε όπως και τα άλλα ζώα, κυνηγός και κυνηγημένος. Όταν στη νεολιθική εποχή και για πρώτη φορά στην περιοχή της Μεσοποταμίας έγινε η γεωργική επανάσταση, άλλαξε τελείως ο τρόπος της ζωής του, αλλά και ο τρόπος της επίδρασής του πάνω στη φύση. Έκοψε δάση για να κάνει χωράφια και να χτίσει σπίτια, κυνήγησε έντονα ζώα που του κατέστρεφαν τις καλλιέργειες. Παρ' όλα αυτά δεν προκάλεσε σοβαρές καταστροφές σ' αυτό το στάδιο της εξέλιξής του.

Τα πράγματα έγιναν πολύ πιο σοβαρά όταν η ανακάλυψη των αποικιών προκάλεσε τη βιομηχανική επανάσταση, η οποία είχε μερικά δυσάρεστα αποτελέσματα στην κοινωνική ζωή του ανθρώπου.

1) Η νέα μορφή παραγωγής δεν μπορούσε να γίνει στο σπίτι, όπως η μέχρι τότε χειροτεχνική βιοτεχνία, και απαιτούσε ειδικούς χώρους, τα εργοστάσια, για την εγκατάσταση των μηχανών κ.λπ. Τα εργοστάσια δε διακρίνονται για τις εξαιρετικές υγιεινές συνθήκες δουλειάς που προσφέρουν κι έτσι χειροτέρεψε πριν απ' όλα ο τόπος εργασίας του ανθρώπου. Υπάρχουν πολλές ασθένειες που θεωρούνται επαγγελματικές και προσβάλλουν σχεδόν εκλεκτικά ορισμένα επαγγέλματα.

2) Ανάγκασε τους ανθρώπους να χτίσουν τα σπίτια τους εκεί που υπήρχαν εργοστάσια, για να μη βρίσκονται μακριά από τη δουλειά τους. Επειδή ούτε πολεοδομικό σχέδιο ακολουθήθηκε ούτε σοβαρή ιατρική περίθαλψη υπήρχε, οι συνθήκες ζωής σ' αυτές τις πρώτες "φτωχογειτονιές" ήταν τραγικές. Η κατάσταση αυτή διαιωνίστηκε στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις και κατέληξε στα σημερινά αστικά κέντρα να γίνει μάστιγα. Μπορεί οικονομικά να συμφέρουν οι πόλεις, αλλά από οικολογική άποψη είναι από τους χειρότερους βιότοπους, γιατί έχουν υποστεί τεράστια μόλυνση.

3) Η βιομηχανία χρειάζεται μέσα μεταφοράς των προϊόντων της, αυτό όμως σημαίνει πολλά αυτοκίνητα, πλοία και αεροπλάνα και φυσικά καταστροφή της βλάστησης για τη δημιουργία δρόμων και αεροδρομίων και λιμενικά έργα που αλλάζουν τις ακτές. Σημαίνει ακόμα καυσαέρια, κυκλοφοριακή συμφόρηση και άγχος χωρίς να υπολογίσουμε το θόρυβο που πολλοί τον θεωρούν αμελητέο, αλλά έχει αποδειχτεί ότι έχει φοβερή και μακροχρόνια επίδραση στο νευρικό σύστημα.

4) Τόσο η βιομηχανία όσο και τα μέσα μεταφοράς, αλλά και τα σύγχρονα σπίτια χρειάζονται μεγάλες ποσότητες ενέργειας. Στην αρχή έφτανε η φυσική ενέργεια του ανέμου και του νερού, ύστερα όμως χρειάστηκαν πηγές, όπως το κάρβουνο και το πετρέλαιο. Αυτά όμως, και ιδιαίτερα το δεύτερο, παράγουν προϊόντα με πολύ βαριά επίδραση στη φύση. Ακόμα και αυτούσιο το πετρέλαιο δημιουργεί φοβερές μολύνσεις όταν χύνεται στη θάλασσα με τα ναυάγια, γιατί δημιουργεί ένα στρώμα πάνω στο νερό και εμποδίζει το φως να φτάσει στους θαλάσσιους φυτικούς οργανισμούς και να γίνει φωτοσύνθεση. Εκτός απ' αυτά που αναφέρθηκαν η αναζήτηση πρώτων υλών (μέταλλα κ.λπ.) προκάλεσε καταστροφές στη φύση με τα μεγάλα ορυχεία.

Το μεγαλύτερο όμως κακό ο άνθρωπος δεν το έκανε άμεσα, αλλά έμμεσα, δηλ. προκαλώντας υποβάθμιση των βιότοπων των άλλων οργανισμών. Θάνατος των δασών σημαίνει εξαφάνιση των ζώων που ζουν σ' αυτά και μείωση του οξυγόνου της ατμόσφαιρας. Τα ποτάμια, οι λίμνες και οι θάλασσες έγιναν οι "σκουπιδότοποι" του ανθρώπου αποκτώντας τοξικές ουσίες που σκοτώνουν τους υδρόβιους οργανισμούς. Τα φυτά της ξηράς δηλητηριάζονται από τα τοξικά αέρια, τα περισσότερα από τα οποία είναι δηλητήρια και για τα ανθρώπινα όντα, προκαλώντας άμεσες επιδράσεις στο αναπνευστικό σύστημα ή επιδρώντας στα κύτταρα για τη δημιουργία καρκίνων. Τα πολλά λιπάσματα μεταφέροντα με τα νερά στις λίμνες και στις θάλασσες και προκαλούν υπερβολική αύξηση των φυτών, σήψη και θάνατο των ψαριών. Τέλος, τα εντομοκτόνα χωρίς να σκοτώνουν όλα τα έντομα, μπαίνουν στα φυτά από κει στα ζώα και ξαναγυρίζουν με το κρέας και το γάλα τους στον άνθρωπο. Πολλοί επιστήμονες, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, έχουν πια καταλάβει το μονόδρομο που ακολουθεί η ανθρωπότητα προς την αυτοκαταστροφή και την έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο που την απειλεί. Και πολλοί άνθρωποι έχουν καταλάβει το πρόβλημα και οργανώνονται για την αντιμετώπισή του .